Istog dana, kada je 11. februara 1993, godine umrla Desanka Maksimović, održana je sednica Vlade Republike Srbije na kojoj je odlučeno da se njenoj sahrani da državni karakter i da joj se odaju sve počasti koje iz toga proizilaze. Istovremeno, odlučeno je da se osnuje fond posvećen Desanki Maksimović.

Vikipedija

Opšte raspoloženje bilo je da se osnuje zadužbina posvećena Desanki Maksimović, ali po tadašnjem Zakonu o zadužbinama, fondacijama i fondovima to nije bilo moguće, pa je pronađeno rešenje da se osnuje fondacija koja bi i u imenu i u daljem radu slovila kao zadužbina pod imenom Desanke Maksimović.

Zadužbinu, čije je „ime i prezime“ pri osnivanju glasilo Fondacija iod nazivož „Zadužbina Desanka Maksimović“, osnovala je Narodna biblioteka Srbije odlukom svog Upravnog odbora od 19. marta 1993. godine. Zadužbina. je, kako u toj Odluci stoji, osnovana „radi stvaranja uslova za trajno očuvanje i negovanje uspomene na Desanku Maksimović, najvećeg pesnika srpskog jezika XX veka“.

Iako se u aktu o osnivanju Zadužbine ne pominje ustanovljavanje nagrade sa imenom Desanke Maksimović, taj oblik trajnog njegovanja uspomene na nju, predlagan je, i pre osnivanja Zadužbine i podrazumijevao se kao jedan od njenih prioritetnih zadataka. Nagrada „Desanka Maksimović“ ustanovljena je prvih dana nakon njenog osnivanja, a petnaestak dana posle toga na sednici Upravnog odbora usvojen je Statut Zadužbine u kome je nagrada dobila veoma zapaženo mesto među ostalim aktivnostima predviđenim Statutom. Nekoliko mjeseci kasnije usvojena su i Pravila o dodeli Nagrade „Desanka Maksimović“, čija je primena zvanično počela 30. septembra 1993. godine.

Nagradu „Desanka Maksižović“ do sada su dobili najistaknutiji srpski pjesnici: Ljubomir Simović (1994), Stevan Raičković (1995), Miodrag Pavlović (1996), Tanasije Mladenović (1997), Matija Bećković (1998), Milovan Danojlić (1999), Branislav Petrović (2000), Borislav Radović (2001), Slobodan Rakitić (2002), Radmila Lazić (2003), Milosav Tešić (2004), Novica Tadić (2005), Alek Vukadinović (2006), Slobodan Zubanović (2007), Miroslav Maksimović (2008), Rajko Petrov Nogo (2009), Mirjana Stefanović (2010), Duško Novaković (2011) i Vladimir Kopicl (2012). Nagrada se svake godine dodeljuje u Brankovini, u Desankinom zavičajnom ambijentu, gde se, uz učešće školske omladine i građana Valjeva, odvijaju i druge aktivnosti u kojima učestvuje Zadužbina.

Paralelno sa dodelom Nagrade u saradnji sa Narodnom bibliotekom Srbije pokrenuta je i posebna edicija Nagrada „Desanka Maksimović“ u kojoj se svake godine objavljuju zbirke dobitnika nagrade po sopstvenom izboru. Tom edicijom uspostavlja se čvrsta linija autopoetičke svesti najznačajnijih i najuglednijih predstavnika srpske poezije.

Nagradu prati manifestacija Desankini majski razgovori, U okviru ove manifestacije svake godine se organizuje okrugli sto posvećen poeziji aktuelnog dobitnika Nagrade, a radovi sa okruglog stola potom se štampaju u posebnim zbornicima u kojima se artikuliše savremena kritička misao o tim pjesnicima. Osim toga povremeno se organizuju i naučne konferencije posvećene delu Desanke maksimović.

Velikim delom svoga programa Zadužbina je bila okrenuta mladim naraštajima koji su s posebnim entuzijazmom prihvatali poruke i smisao poezije ove naše velike pesnikinje. U Srbiji ima dvadesetak škola koje nose ime Desanke Maksimović s kojima je Zadužbina nastojala da održi vezu, kao i sa drugim školama u Srbiji, stalno nastojeći da podstiče stvaralaštvo mladih ljudi. U saradnji sa Matičnom bibliotekom „Ljubomir Nenadović“ iz Valjeva organizuje se pesnička manifestacija Miholjsko leto i poseta mladih slavista iz inostranstva Brankovini koji preko Međunarodnog slavističkog centra dolaze u Srbiju da uče srpski jezik i književnost i upoznaju se sa srpskom kulturom. Zadužbina, isto tako, podržava manifestaciju Poešski konkurs „Desanka Maksimović“ Valjevske gimnazije na kojoj se proglašava najbolja zbirka poezije mladih književnih stvaralaca za tekuću godinu.

 

Izvor: zdm.nb.rs