U prostoru požarevačke Galerije savremene umetnosti Violeta Marković je obeležila treću deceniju rada odabranim delima koja daju impresivan utisak o onome šta je ova likovna umetnica ostvarila do sada.
Među delima koja plene lepotom i talentom Violete Marković izdvaja se jedna replika. U pitanju je nepoznat široj javnosti veličanstven ktitorski portret srpskog velmože Jovana Olivera u manastiru Lesnovo. Vladao je oblastima uz levu obalu Vardara koje obuhvataju današnju Makedoniju. Bio je jedan od najznačajnijih vojskovođa cara Dušana sa titulama velikog vojvode, sevastokratora, a od proglašenja srpske carevine biva uzdignut na dostojanstvo despota. Važio je za jednog od najmoćnijih velikaša, najhrabrijeg i među najlepšim Srbima onog vremena. Za odanost i viteške uspehe na bojnom polju i u diplomatiji Dušan mu daje izuzetne povlastice u carstvu, među kojima je imao pravo da kuje i sopstveni novac. Ktitorska predstava ovog vlastelina u svoj raskoši njegove odore sa minijaturama u zlatovezu, bogatoj dekoraciji i prikazu fizičke lepote opisuje izuzetno moćnog čoveka otmenog stava i prefinjenih pokreta koji priliče osobi ovako visokog ranga i bogatstva. Srednjovekovni umetnik na fresci stilizovanim pokretima oslikava kompoziciju koja je svrstava u vrh evropskog slikarstva i govori o snazi koju je srpsko carstvo imalo u tom trenutku. Ovi prefinjeni maniri sofisticiranog čoveka najvišeg statusa u državi, gotovo suvladara, nipošto nisu feminizirani u vidno oslikanoj eleganciji figuralnog stava. Štaviše, ističu izuzetno muževnu pojavu srpskog viteza, vojskovođe, plemića i oblasnog gospodara koji je ujedno bio rafiniran u skladu sa položajem koji je to zahtevao. Freska govori prikrivenim jezikom simbola i osećaja za estetiku počev od pažljivo oblikovane kovrdžave kose, obrva i brade, preko elegantnog položaja ruku, prstiju, celokupnog držanja do prebogato dekorisane odore. Sve to zajedno prenosi poruku autoriteta ovog velikaša, ali i države kojoj služi. Tada se izuzetno vodilo računa o etikeciji i freska govori sasvim suprotnim jezikom od predstave kakvom su u onoj nesrećnoj TV seriji Nemanjići naše vladare i vlastelu prikazali kao malo bogatije stočare. Jovan Oliver je sahranjen u svojoj zadužbini manastiru Lesnovo koji je poznat po freskopisu nesvakidašnje lepote, gde spada i portret cara Dušana sa caricom Jelenom, a prema kojem znamo kako su oni zapravo izgledali.
Požarevljanka Violeta Marković, autor replike ove ktitorske predstave Jovana Olivera, uspela je da prepozna značaj i umetničku lepotu kompozicije, koja ukazuje na moć kojom isijava ovaj portret. Svojim senzibilitetom koji proističe iz ogromnog znanja, talenta i iskustva ona je na videlo iznela još jedan velelepni prikaz našeg freskopisa u odnosu na već dobro poznate portrete kojima nas neprestano obasipaju po navici.
Violeta Marković je završila Višu školu likovnih i primenjenih umetnosti u Beogradu. Radi u Galeriji Milene Pavlović Barili u Požarevcu sa zvanjem višeg muzejskog vodiča. Bavi se slikarstvom, kaligrafijom, dizajnom… aranžira izloge…
Autor/Foto: RTV BISER/S. Stanojević