Promocija zbornika dokumenata „Popis vojnih i civilnih gubitaka stanovništva sa teritorije Požarevačkog (Braničevskog) okruga u balkanskim ratovima i u Prvom svetskom ratu“ održana u Domu Vojske Srbije u Beogradu
U Domu Vojske Srbije u Beogradu, 3. oktobra 2025. godine, promovisan je zbornik dokumenata „Popis vojnih i civilnih gubitaka stanovništva sa teritorije Požarevačkog (Braničevskog) okruga u balkanskim ratovima i u Prvom svetskom ratu“, koautora Slavice Solomun, Ognjena Ćalića, dr Marijane Mraović i dr Jasmine Nikolić.
Zbornik je nastao istraživanjem arhivskih dokumenata iz fundusa Državnog arhiva Srbije, Vojnog arhiva i Istorijskog arhiva Požarevac, kao i objavljivanjem podataka sa spiskova stradalih u Požarevačkom odnosno Braničevskom okrugu od 1912. do 1918. godine. Sabrana dokumenta svedoče o poginulim, nestalim, ranjenim i zarobljenim građanima i pripadnicima Vojske Kraljevine Srbije sa teritorije Požarevca i Braničevskog okruga u pomenutim ratovima.
Pomoćnik ministra odbrane za politiku odbrane Predrag Bandić naglasio je da golgota Kraljevine Srbije i srpskog naroda zaslužuje još veće poštovanje kada se zna da je mala srpska država, iako iscrpljena prethodnim oslobodilačkim balkanskim ratovima, uspela da se organizuje i obezbedi funkcionisanje važnih državnih institucija za vreme trajanja Prvog svetskog rata.
Podsetivši na strašne žrtve koje je srpski narod podneo u Velikom ratu, ostavši bez četvrtine stanovništva, državni sekretar Ministarstva kulture Republike Srbije prof. dr Dejan Antić istakao je da su sela i gradovi u Braničevskom okrugu ostala bez čitavih generacija, naglasivši da je ova publikacija spomenik na papiru, svedočanstvo o junaštvu i stradanju, ali i snažan poziv na očuvanje sećanja.
Predsednik Skupštine Grada Požarevca prim. dr Srećko Bosić naglasio je da ne smemo da dozvolimo da ne budu obeleženi i popisani oni koji su stradali za Srbiju, jer bi to bio civilizacijski greh, i da bi u taj poduhvat trebalo da bude uključeno kompletno društvo, ne samo stručna javnost.
Direktorka Istorijskog arhiva Požarevac, izdavač, glavni i odgovorni urednik izdanja dr Jasmina Nikolić je objasnila da ova knjiga nije samo rezultat istraživačkog i arhivističkog rada, već je čin pamćenja, vraćanja dostojanstva onima čija su imena često ostajala van zvaničnih istorijskih narativa, čin zahvalnosti i dužnog poštovanja, tiha, ali snažna povelja sećanja.
Koautor dela Slavica Solomun podvukla je da ovo značajno svedočanstvo o stradanju srpskog naroda u oslobodilačkim ratovima, između ostalog, svedoči o jedinstvenoj ulozi arhiva u očuvanju nacionalnog i državnog identiteta jednog naroda.
Zbornik priređene arhivske građe objavljen je, kao dvanaesti naslov u ediciji „Zbornici dokumenata“ Istorijskog arhiva Požarevac, pod pokroviteljstvom Grada Požarevca. Njegovim publikovanjem Istorijski arhiv Požarevac, Vojni arhiv i Državni arhiv Srbije, pod pokroviteljstvom Grada Požarevca i Ministarstva odbrane, dali su doprinos zaštiti, korišćenju i predstavljanju arhivske građe kao kulturnog nasleđa, a time doprineli i obeležavanju 110 godina od početka Velikog rata.
Svojim nastupom promociju zbornika je uveličao Umetnički ansambl Ministarstva odbrane „Stanislav Binički“, a uz brojnu naučnu i kulturnu javnost, predstavnike Ministarstva odbrane i Vojske Srbije, prisustvovali su i predstavnici Ministarstva pravde, Braničevskog okruga i Gradskog veća Grada Požarevca.
