U holu Centra za kulturu Požarevac predstavljena je monografija „Slikarstvo Milene Pavlović Barili od 1932. do 1939. godine“, autora Mirka Kekića, kustosa Fondacije „Milenin dom“ – Galerije Milene Pavlović Barili u Požarevcu.
O knjizi su, pored autora, govorili Jana Milosavljević, istoričarka umetnosti i jedna od autorki monografije „Paviljon Srbija“, koju je 2026. godine objavio Muzej grada Beograda, i Bojan Gačević, istoričar i urednik programa Centra za kulturu Požarevac, koji je vodio razgovor.
Monografija se bavi jednim od najznačajnijih perioda u stvaralaštvu Milene Pavlović Barili, od 1932. do 1939. godine, kada je umetnica živela i stvarala u Evropi, izgradila svoj prepoznatljiv likovni izraz i ostvarila značajne umetničke uspehe.
Kako je istakao autor Mirko Kekić, upravo je ovaj sedmogodišnji period ključan za razumevanje njenog umetničkog opusa.
Godina 1932. označava Milenin odlazak u Pariz i njenu prvu samostalnu izložbu u ovom gradu, dok 1939. godine odlazi u Ameriku, gde se u značajnoj meri posvećuje komercijalnom dizajnu i izradi portreta po narudžbini.
– To je zapravo ključan period njenog stvaralaštva. Tridesete godine su vreme kada Milena stiče svoj originalni slikarski jezik, po kojem postaje prepoznatljiva i značajna za našu umetnost – objasnio je Kekić.
Govoreći o nastanku monografije, autor je istakao da je istraživanje zasnovano na njegovom master radu, koji je nastao tokom studija istorije umetnosti na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Beogradu. U radu je koristio dostupnu stručnu literaturu, arhivsku građu i neposredno proučavao umetnička dela Milene Pavlović Barili.
Posebna pažnja posvećena je razvoju motiva i kompozicionih rešenja, kao i povezivanju pojedinačnih slika u šire stvaralačke celine. Kekić je ukazao na to da se Milenino slikarstvo razvijalo kroz serije i preplitanje motiva, zbog čega se njena dela ne mogu posmatrati isključivo kao pojedinačne, međusobno nezavisne celine.
Istoričarka umetnosti Jana Milosavljević podsetila je na značaj ranijih istraživača Mileninog stvaralaštva, posebno Miodraga B. Protića, koji je svojim radom postavio važne osnove za kasnija tumačenja njenog opusa.
U razgovoru je bilo reči i o uticajima evropske umetnosti na stvaralaštvo Milene Pavlović Barili, njenoj bliskosti sa pojedinim idejama nadrealizma, ali i specifičnom odnosu prema antičkoj i renesansnoj umetnosti.
Kekić i Milosavljević ukazali su na značaj Đorđa de Kirika kao jednog od umetničkih uzora Milene Pavlović Barili, posebno kada je reč o stvaranju nadrealnog, iracionalnog i unutrašnjeg sveta na njenim slikama.
Monografija donosi i nova tumačenja pojedinih dela, kao i istraživanja koja doprinose boljem razumevanju razvoja umetničkog izraza jedne od najznačajnijih srpskih slikarki.
Publika je tokom predstavljanja imala priliku da se bliže upozna sa istraživačkim radom Mirka Kekića i značajem perioda koji je obuhvaćen knjigom, a monografija je mogla da se kupi tokom događaja.
